PET/CT a wczesne wykrywanie raka płuc – kiedy warto wykonać badanie?

Badanie PET/CT jest metodą obrazowania łącząca w sobie dwie metody diagnostyczne: tomografię komputerową (CT) z pozytonową tomografią emisyjną (PET). Procedura pozwala na dokładną ocenę zmian metabolicznych zachodzących w komórkach oraz identyfikację ognisk patologicznych. Badanie polega na ocenie emisji promieniowania pozytonów, które powstają po rozpadzie cząsteczek znakowanych radioaktywnym izotopem (w większości przypadków stosuje się radioizotop glukozy fluorodeoksyglukoza – FDG). Substancja podawana jest pacjentowi ok. godziny przed badaniem w formie dożylnego zastrzyku. FDG jest wchłaniane przez komórki podobnie jak glukoza, natomiast nie ulega dalszemu metabolizmowi.

Wykonanie CT oraz PET w trakcie tego samego badania i fuzja obu obrazów umożliwia przede wszystkim przeprowadzenie korekcji zjawiska pochłaniania promieniowania emitowanego przez znakujący radioizotop oraz dokładne określenie lokalizacji obszaru wskazującego na nieprawidłowe gromadzenie się znacznika. Jedną z cech komórek nowotworowych jest zwiększone zapotrzebowanie na glukozę, dlatego obszary patologicznego gromadzenia FDG mogą świadczyć o rozwijającym się procesie nowotworowym.

Poza onkologią metoda PET jest wykorzystywana do badań schorzeń kardiologicznych i neurologicznych, takich jak choroby Alzheimera i Parkinsona, a także w różnych postaciach schizofrenii i padaczki.

U pacjentów onkologicznych badanie PET/CT ma zastosowanie w sytuacji podejrzenia raka płuca oraz kiedy choroba jest już stwierdzona. Metoda daje największe korzyści diagnostyczne, kiedy obraz zmian w tomografii komputerowej, czy rezonansie magnetycznym nie jest jednoznaczny m.in. ze względu na aktywne stany zapalne, obecność guzów neuroendokrynnych oraz zaburzoną ruchomość oddechową.

PET/CT w podejrzeniu raka płuc jest stosowana w przypadku:

1. Obecności pojedynczego guzka płuca o średnicy większej niż 1 cm w celu różnicowania pomiędzy jego złośliwym a łagodnym charakterem. Przy mniejszych zmianach procedura może nie być w pełni wiarygodna, jednak nowoczesne generacje skanerów PET/CT bardzo często są w stanie wykryć zmiany nawet poniżej 1 cm.
2. Niedrobnokomórkowego raka płuca w celu oceny jego zaawansowania przed planowaną resekcją lub radykalną radioterapią, w przypadku jeżeli inne badania nie dają jednoznacznej oceny stopnia zaawansowania (wyjątek stanowi rak oskrzelikowo-pęcherzykowy i nowotwory neuroendokrynne lub rozpoznane wcześniej przerzuty odległe). PET/CT umożliwia dokładną ocenę guza, a także wykrycie, czy nie doszło do przerzutów odległych do węzłów chłonnych.
3. Niedrobnokomórkowego raka płuca w celu oceny resztkowej choroby po indukcyjnej chemioterapii – odpowiedź organizmu na wdrożone leczenie.

PET/CT to kluczowe narzędzie w onkologii. Umożliwia wnikliwą diagnostykę oraz monitorowanie reakcji organizmu na każdym etapie wdrożonej terapii, oraz po zakończeniu leczenia. Mimo iż PET/CT wymaga zastosowania substancji promieniotwórczych, cała procedura jest w pełni bezpieczna dla pacjentów.

1. W dniu poprzedzającym badanie oraz w dniu badania należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego i powstrzymać się od zajęć sportowych, ciężkiej pracy fizycznej oraz unikać wychłodzenia organizmu.
2. Pacjent powinien ubrać się w ciepłe, wygodne ubranie, niezawierające metalowych elementów (np. zamki błyskawiczne, fiszbiny itp.). Do badania nie trzeba się rozbierać, należy jednak zdjąć bizuterię i protezy dentystyczne oraz wszystkie elementy metalowe np. zegarek, klucze.
3. Na badanie należy zarezerwować 4 godziny.
4. Przez 6 godzin po badaniu należy unikać kontaktu z kobietami w ciąży, karmiącymi piersią i z dziećmi do 16 r.ż.
5. Pacjent powinien poinformować personel, jeśli: bierze antybiotyki lub sterydy, jest przeziębiony, w ciągu ostatniego miesiąca przechodził jakiekolwiek zabiegi, jest w trakcie chemioterapii lub radioterapii, jego waga uległa istotnym wahaniom (powyżej 5 kg).
6. Podany radiofarmaceutyk nie wpływa na zdolność kierowania i obsługi maszyn i pojazdów.

Trzeba ze sobą zabrać:

• dowód osobisty.
• oryginał skierowania na badanie (jeśli wcześniej nie został przekazany).
• kserokopie dokumentacji medycznej ostatnio wykonywanych badan (TK, MR, scyntygrafia, USG).
• 1 litr niegazowanej wody mineralnej, bezsmakowej.

Badanie PET/CT można wykonać w 6 pracowniach Affidea w Koszalinie, Olsztynie, Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu i Zamościu.